Biosmark
Biosmark
NgânLượng.vn – Ví điện tử&Cổng thanh toán trực tuyến AN TOÀN bằng thẻ các ngân hàng trong & ngoài nước; Được bảo hộ & cấp phép bởi NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM; Ví điên tử DUY NHẤT được cộng đồng bình chọn ƯA THÍCH NHẤT 2 năm liên tiếp
Biosmark Hướng dẫn mua hàng
 
Cây thuốc Việt Nam
BẮC SA SÂM

Còn gọi là Liêu Sa sâm, dùng làm thuốc được ghi đầu tiên trong sách Bản thảo hội ngôn , là rễ của cây Bắc Sa sâm ( Glehnia Littoralis F. Schmidt ex Miq.) thuộc họ Hoa tán ( Umbelliferae).

Mô tả: Cây thảo sống nhiều năm cao 20-40cm. Rễ mọc thẳng, hình trụ dài và nhỏ, dài đến 20-30cm, đường kính 5-8mm, màu trắng ngà. Lá kép lông chim 1-2 lần, mọc so le, lá chét hình trứng, mép có răng cưa, cuống lá dài 10-12cm, có bẹ ôm thân, màu tím, có lông mịn. Cụm hoa hình tán kép mọc ở ngọn thân; cuống tán màu tím, có lông mịn, mỗi tán có 15-20 hoa nhỏ màu trắng ngà. Quả bế đôi, hạt hình bán cầu, màu vàng nâu.

Ra hoa tháng 4-5; có quả tháng 6-8.

Bộ phận dùng: Rễ - Radix Glehniae, thường gọi là Bắc sa sâm.

Nơi sống và thu hái: Cây được mang từ Trung Quốc vào trồng ở nước ta, thích nghi với độ cao 1000-1500m so với mặt biển, với nhiệt độ trung bình 18-20o, lượng mưa cả năm 2000mm. Cây ưa đất cát pha, nhiều mùn, ẩm. Trồng bằng hạt gieo vào cuối mùa đông hay đầu mùa xuân. Sau khi trồng 1-2 năm thì có thể thu hoạch rễ. Ðào rễ vào mùa thu khi lá cây điểm vàng. Rửa sạch đất, phân loại rễ to, nhỏ rồi ngâm rễ vào nước sôi vài phút. Vớt ra ngay, bóc vỏ được dễ là vừa. Khi rễ ráo nước thì cần bóc vỏ ngay, đem rải rễ cho thẳng, phơi nắng hoặc sấy cho khô. Ðể bảo quản, cần sấy qua diêm sinh rồi cất trữ.

Thành phần hoá học: Rễ chứa chất dưỡng, tanin, ít chất béo. Ðã tách được các chất imperatorin, psoralen, oosthenol-7-b- gentiobioside.

Tính vị qui kinh:

Vị ngọt, hơi đắng,tính hơi hàn, qui kinh: Phế, Vị.Có tác dụng dưỡng âm thanh phế, tả hoả, chỉ thấu, ích vị sinh tân.

Theo Y văn cổ:

* Sách Bản kinh phùng nguyên: tính ngọt, nhạt, hàn, không độc.
* Sách Bản thảo tùng tân: ngọt, đắng, nhạt, hơi hàn.
* Sách Đắc phối bản thảo: nhập thủ thái âm kinh.
* Sách Bản thảo tóat yếu: nhập thủ túc thái âm.

Thành phần chủ yếu:

Alkaloids.

Tác dụng dược lý:

A.Theo Y học cổ truyền:

Dưỡng âm thanh phế, sinh tân ích vị. Chủ trị Phế táo âm hư, vị âm hư.

Trích đọan Y văn cổ:

* Sách Bản thảo tùng tân: "chuyên bổ phế âm, thanh phế hỏa, trị phế nuy, cửu khái".
* Sách Aåm phiến tân tham: " dưỡng phế vị âm, trị lao khái đờm huyết".

B.Kết quả nghiên cứu dược lý hiện đại:

1. Cồn chiết xuất Sa sâm trên thỏ thực nghiệm có tác dụng hạ sốt.
2. Trên súc vật thực nghiệm chứng minh thuốc có tác dụng hóa đàm nhẹ.

Ứng dụng lâm sàng:

1.Trị lao phổi, viêm phế quản mạn tính, ho do phế táo: phối hợp với Mạch môn đông, Tang diệp, dùng bài Sa sâm Mạch môn đông ẩm ( Ôn bệnh điều biện): Sa sâm 12g, Mạch môn đông 9g, Ngọc trúc 12g, Sinh Biển đậu 8g, Tang diệp 8g, Hoa phấn 8g, Cam thảo 4g, sắc uống. Nếu ho lâu ngày gia Địa cốt bì 6g.

2.Trị bệnh viêm nhiễm thời kỳ hồi phục: có triệu chứng âm hư như: họng khô, mồm khát, tiêu bón, mạch nhược vô lực, thường phối hợp với Mạch môn, Sinh địa, dùng bài Ích vị thang ( Ôn bệnh điều biện):

* Ích vị thang: Sa sâm 16g, Sinh địa 20g, Mạch môn 12g, Ngọc trúc 12g, cho thêm đường phèn 20g, sắc uống.

3.Trị ngứa ngoài da: thường phối hợp với Mạch môn, Ngọc trúc.

* Trên lâm sàng có một số kết quả nhất định, chứng ngứa do huyết táo gây nên.

Công dụng: chỉ định và phối hợp: thường dùng chữa: 1. Viêm phế quản mạn tính, ho, ho khan; 2. Bệnh nhiệt bao tân dịch, gầy róc, lưỡi khô, khát nước. Dùng 10-15g dạng thuốc sắc. Dùng riêng hay phối hợp với các vị thuốc khác.

Liều lượng và chú ý khi dùng:

* Liều: 10 - 15g, có thể dùng tươi 20 - 30g, sắc, cao hoặc hoàn tán.
* Thuốc tính lương, khi dùng cần thận trọng với bệnh nhân tỳ vị hư.

Ðơn thuốc:

1. Chữa bệnh hư lao thổ huyết hay nóng âm gầy khô, phổi yếu, tim đập không đều, mạch nhanh và nhỏ yếu, khó thở thổn thức: Sa sâm và Mạch môn, mỗi vị 20g sắc uống.

2. Chữa viêm phế quản mạn tính, ho, khó thở: Sa sâm 30g, Cỏ tóc tiên 10g, Cam thảo 6g sắc uống.

Ghi chú: Không dùng với Veratrum nigrum.

 

Nguồn tin:    Theo http://www.baophuyen.com.vn/
Các bài khác