Biosmark
Biosmark
NgânLượng.vn – Ví điện tử&Cổng thanh toán trực tuyến AN TOÀN bằng thẻ các ngân hàng trong & ngoài nước; Được bảo hộ & cấp phép bởi NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM; Ví điên tử DUY NHẤT được cộng đồng bình chọn ƯA THÍCH NHẤT 2 năm liên tiếp
Biosmark Hướng dẫn mua hàng
 
Cây thuốc Việt Nam
ĐẢNG SÂM

Đảng Sâm (Radix codonopsis)

Là rễ phơi khô của nhiều loài Codonopsis pilosula (Franch) Nannf, Codonopsis tangshen Oliv (Xuyên đảng sâm) và một số Codonopsis khác, đều thuộc họ Hoa chuông. Đảng sâm được ghi đầu tiên trong sách "Bản kinh phùng nguyên" với tên
Thượng đảng nhân sâm. Cây thuốc được trồng nhiều ở các nơi Sơn Tây,
Thiểm Tây, Cam túc và Đông bắc Trung Quốc. Ở Việt Nam, cây thuốc có ở các tỉnh Lạng Sơn, CAo bằng, Lào Cai, người Thổ gọi Đảng sâm là cây cỏ rầy cáy, mần cáy, lầy cáy. Đảng sâm có tên : Lộ đảng, đài đảng, phòng đảng, Sứ đầu sâm.
I. Tính vị quy kinh:

Ngọt bình; quy kinh Tỳ Phế
Theo các sách cổ: Sách "Đắc phối bản thảo" ghi: Nhập thủ túc thái
âm kinh khí phần. Sách "Bản thảo tái tân": Nhập 3 kinh tâm phế tỳ.
II. Thành phần chủ yếu :
Saponin, alkaloid, sucrose, glucose, insulin. Trong Đảng sâm Trung Quốc có: Saponin, đường chất bột và vi
lượng Alkaloid (14).
III. Tác dụng dược lý:

1. Theo y học cổ truyền:
Đảng sâm có tác dụng bổ trung ích khí, sinh tân dưỡng huyết, chủ trị chứng trung khí bất túc, phế khí hư nhược, khí tân lưỡng hư, huyết hư hoặc khí huyết lưỡng hư.
* Trích đoạn y văn cổ:
- Sách "Bản thảo phùng nguyên": Thưởng đảng nhân sâm tuy không có tác dụng cam ôn tuấn bổ nhưng có tác dụng cam bình thành bổ, không như Sam sâm tính hàn chuyên tả phế khí.
- Sách "Bản thảo tùng tân": Bổ trung ích khí, hòa tỳ vị, trừ phiền
khát. Trung khí hư ít thì dùng để điều bổ.
- Sách "Đắc bồi bản thảo": Thượng đảng nhân sâm cùng với Hoàng kỳ làm mạnh phần vệ, phối hợp với Thạch liên cầm lỵ, cùng dùng với Đương quy hoạt huyết, giúp Táo nhân bổ tâm, dùng bổ phế thì chế mật chưng chín, dùng bổ tỳ sợ khí trệ thì thêm ít Tang bì hoặc gia Quảng bì.
- Sách "Bản thảo cương mục thập di" (quyển 3): Trị phế hư, thuốc có
tác dụng ích phế khí.
- Sách "Bản thảo chính nghĩa": Đảng sâm bổ tỳ dưỡng vị, nhuận phế sinh tân, kiện vận trung khí, so với Nhân sâm không thua mấy. Thuốc kiện tỳ mà không gây táo, dưỡng vị âm mà không gây thấp, nhuận phế mà không gây mát lạnh, dưỡng huyết mà không gây nê trệ...

2. Kết quả nghiên cứu Dược lý hiện đại:
2.1. Thuốc có tác dụng tăng sức:
Chống mệt nỏi và tăng sự thích nghi của súc vật trong môi trường nhiệt độ cao. Thực nghiệm trên súc vật cũng chứng minh Đảng sâm có tác dụng trên cả hai mặt hưng phấn và ức chế của vỏ não. Thí nghiệm cho thấy dịch chiết xuất thô của Đảng sâm có tác dụng làm tăng sự thích nghi của chuột nhắt trong trạng thái thiếu dưỡng khí (do thiếu dưỡng khí ở tổ chức tế bào, do suy tuần hoàng, hoặc do làm tăng sự tiêu hao dưỡng khí...) thuốc đều có tác dụng với mức độ khác nhau.
2.2. Thuốc có tác dụng làm tăng khả năng miễn dịch của cơ thể:
Dùng chế phẩm Đảng sâm tiêm bụng, tiên bắp hoặc tiêm tĩnh mạch chuột nhắt đều có tác dụng làm tăng số lượng của thực bào rõ rệt, thể tích tế bào tăng giả túc nhiều hơn, khả năng thực bào cũng tăng. Các thành phần trong tế bào như DNA, RNA, các enzym ACP, ATP, hoạt tính của cá enzym acid được tăng lên rõ rệt. Nồng độ cao của Đảng sâm có tác dụng ức chết sự phân liệt của tế bào lâm ba ở người, còn nồng độ thấp lại có tác dụng tăng nhanh sự phân liệt.
2.3. Tác dụng của thuốc đối với máu và hệ thống tạo máu:
Nước, cồn và nước sắc Đảng sâm đều có tác dụng làm tăng số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, làm giảm số lượng bạch cầu trong đó lượng bạch cầu trung tính tăng còn lượng tế bào lâm ba lại giảm. Dịch tiêm Đảng sâm tăng nhanh máu đông mà không có tác dụng tán huyết. Tiêm mạch máu dung dịch Đảng sâm 20% 4ml/kg cân nặng hoặc cho uống mỗi ngày 20g đều thấy hồng cầu tăng lên, bạch cầu giảm xuống. Có tác giả cho rằng tác dụng bổ huyết của Đảng sâm là kết quả của chất Đảng sâm cùng với sự cộng đồng tác dụng của chất đó với một thành phần nào đó trong lách (trích yếu Văn kiện nghiên cứu trung dược, tr 535, Nhà xuất bản Khoa học xuất bản 1965).
2.4. Tác dụng của thuốc đối với hệ tiêu hóa:
Dịch của Đảng sâm làm tăng trương lực cơ của hồi tràng chuột Hà Lan cô lập hoặc bắt đầu thì giảm, tiếp theo là tăng cường độ co bóp lớn hơn, tần số lại châm đi và thời gian kéo dài. Nồng độ thuốc tăng lên thì trương lực cũng tăng theo. Dịch Đảng sâm có tác dụng đối kháng rõ đối với chất 5 - HT gây co bóp ruột nhưng đối với Ach gây co bóp ruột thì không có tác dụng. Đảng sâm có tác dụng bảo vệ rõ rệt đối với 4 loại mô hình gây loét bao tử ở súc vật (gây loét do kích thích, gây viêm, gây loét acid acetic, loét do thắt môn vị).
2.5. Tác dụng đối với hệ tim mạch:
Cao lỏng Đảng sâm và chiết xuất cồn tiêm tĩnh mạch chó và thỏ gây mệ có tác dụng hạ áp trong thời gian ngắn. Tiêm tĩnh mạch dịch chiết xuất Đảng sâm với liều lượng 2g/1kg cho mèo gây mê có tác dụng tăng cường độ co bóp của tim , tăng lưu lượng máu cho não, chân và nội tạng. Truyền dịch Đảng sâm với dịch tỷ lệ 1:1 20-25ml cho thỏ nhà choáng do mất máu có tác dụng nâng áp, áp lực tĩnh mạch trung tâm hạ, nhịp tim chậm lại, so với tổ đối chiếu dùng Nhân sâm, Cam thảo, nhận thấy tác dụng nâng áp của Đảng sâm cao hơn. Theo tài liệu "Tiếp tục nghiên cứu tác dụng đối với huyết áp của Đảng sâm" (trích yếu Văn kiện nghiên cứu Trung dược, tr 536,1965) thì tác dụng hạ áp của Đảng sâm trên thực nghiệm súc vật là do tác dụng dãn mạch ngoại vi và tác dụng ức chế Adrenalin của thuốc gây nên.
2.6. Ngoài ra
Thuốc còn có tác dụng hưng phấn tử cung cô lập của chuột cống, có tác dụng nân cao corticosterone trong huyết tương, nâng cao đường huyết.
2.7. Đảng sâm còn có tác dụng kháng viêm, hóa đàm chỉ khái.
Thuốc trên thực nghiệm in vitro có tác dụng kháng khuẩn ở mức độ khác nhau đối với các loại vi khuẩn sau: Não mô cầu khuẩn, trực khuẩn bạch hầu, trực khuẩn đại tràng và phó trực khuẩn đại tràng, tụ cầu khuẩn vàng, trực khuẩn lao ở người.
IV. Ứng dụng lâm sàng

1. Trong điều trị bằng đông y:
Đảng sâm thường được sử dụng thay nhân sâm trong những bài thuốc bổ khí (nhưng lượng phải gấp 2 - 3 lần), nhất là chứng tỳ vị hư yếu, tiêu hóa kém thường kết hợp với Bạch truật, Bạch linh, Hoài sơn, liên nhục... Bài thuốc như Sâm kinh bạch truật án, Hương sa lục quân, Bổ trung ích khí chữa bệnh suy dinh dưỡng trẻ em, tiêu chảy kéo dài do rối loạn hấp thu đường tiêu hóa.

2.Dùng trị:Chứng thiếu máu do dinh dưỡng kém, do thiếu chất sắt  thường dùng kết hợp với Thục địa, Đương quy, Kê huyết đằng, Bạch thược, như bài: Bổ huyết thang
Đảng sâm 16g,Kê huyết đằng 40g, Đương quy 20g, Bạch thược 12g, Thục địa 24g.
- Sắc nước uống
3.Đảng sâm dùng trong các bài thuốc bổ phế khí âm trị chứng  ho lâu ngày (thường gặp trong các bệnh viêm phế quản mạn tính, lao  phổi) thường phối hợp với A dao, Ngũ vị tử, Tử uyển như các bài:
* Thanh táo cứu phế thang:

Nguồn tin:    Theo http://www.baophuyen.com.vn/
Các bài khác